Kriminaliza Jornalista, Sobu Demokrasia

 

East Timor President Taur Matan Ruak (C) introduced two journalist British Max Stahl (L) and US Allan Nairn (R) who witnessed the Santa Cruz massacre during the commemoration ceremony for the Santa Cruz massacre in Dili, East Timor, also known as Timor Leste, 12 November 2016. Hundreds of East Timorese commemorated the pro-independence demonstrators who were killed at Santa Cruz graveyard 25 years ago. EPA/ANTONIO DASIPARU.

 

DILI – Primeiru – Ministru inklui ema sira ne’ebe assume kargu publiku iha governu nia laran laiha direitu fundamental atu lori Jornalista ba iha Tribunal, tanba laiha duni fatin ba sira iha nasaun demokratiku sira iha mundu.

Jornalista heroi masakre Santa Cruz, Dili, Allan Nairn hatete, ema sira ne’ebe assume kargu publiku sira iha governu inklui funsionariu publiku sira inklui Primeiru – Ministru (PM) laiha direitu fundamental atu lori Jornalista ba Tribunal, tanba assume kargu publiku sira hanesan Primeiru Ministru ne’e laiha duni fatin atu kriminaliza Jornalista iha nasaun demokratiku sira iha mundu. 

Jornalista Allan Nairn hahu tama mai Timor – Leste iha tinan 1990. Iha tempu ne’eba, nia konsege hasoru malu ho Rui Maria de Araujo atual Primeiru – Ministru iha Bali, Indonesia. Iha tempu ne’eba, Jornalista Allan haktuir katak, Rui Maria de Araujo nu’udar estudante medisina iha universidade ida iha Bali, Indonesia. Allan konsege hasoru malu iha ne’eba, no Rui Maria de Araujo mak fo foto Costancio Pinto atual Ministru Comercio Industria no Ambiente ba Jornalista Allan hodi bele hasoru malu iha Dili.

“Primeiru – Ministru, Rui Maria de Araujo ne’e ha’u nia kolega antigun. Foin lalais ha’u hasoru malu ho nia no hatete ba nia katak nia asaun hasoru Jornalista ne’e la di’ak no tenke hasai tiha kazu ne’e husi Tribunal, tanba sei Tribunal mak desidi hodi kondena Jornalista nain rua ne’e tama prijaun no hetan multa, entaun ida ne’e sei fo efeitu negativu ba sistema demokrasia no liberdade imprensa iha Timor - Leste”, hatete Allan Nairn ba Jornalista sira iha Gino’s Hotel, Dili Kuarta (16/11).

“Ha’u hatete ona ba PM Rui katak lori Jornalista ba Tribunal ne’e la’os dalan di’ak no sei estraga valor demokrasia no liberdade imprensa iha Timor – Leste, tanba luta povu Timor – Leste nian iha tempu passdu ne’e atu buka liberdade”, esplika Allan.

Jornalista Allan hatutan, kuandu mosu notisia ruma ne’ebe sala no fo efeitu negativu ba figura publiku sira nia imajen no dignidade, la’os lori Jornalista ba Tribunal ka la’os kriminaliza atividade jornalistiku nian, maibe figura publiku sira ne’ebe afetadu ba iha notisia ne’e, tenke halo deklarasaun ba publiku hodi rejeita notisia ne’e katak ne’e sala, la’os kriminaliza fali.

“Membru governu sira laiha direitu hodi lori Jornalista ba Tribunal, tanba bainhira sira assume ona kargu publiku iha governu laran, sira hetan kondisaun di’ak tebes, hanesan manan salariu bo’ot, hetan kareta luxu no hetan poder. Sasan hirak ne’e mai husi povu no bainhira assume ona kargu publiku hirak ne’e, sira tenke prontu atu husik sasan balun hanesan sira nia prestiju no privasidade lahanesan ona ho sidadaun baibain sira”, komenta Allan.   

Jornalista Allan Nairn konsege hasoru malu ho Primeiru – Ministru, Rui Maria de Araujo iha Dili iha loron Domingo 13 Novembru 2016 foin lalais. Durante sorumutu ne’e, nain rua halo diskusaun kona – ba disputa fronteira maritima entre Timor – Leste ho Australia no kazu demfamasaun kontra Primeiru – Ministru rasik.

“Tuir ha’u nia hanoin kazu ne’e tenke hasai tiha. Foin lalais ha’u hasoru nia no ha’u ko’alia kona – ba kazu defamasaun ne’e, maibe nia (PM Rui) lakohi halo diskusaun ba kazu ne’e. Ita hein de’it. Ha’u lahatene saida mak sei akontese ba kazu ida ne’e”, haktuir Allan ho oin seriu.

Nia hatutan, dalaruma mos durante ne’e mosu notisia kona – ba faillansu membru governu sira inklui Primeiru – Ministru rasik, maibe ema nunka lori sir aba Tribunal.

“Bainhira sei assume kargu Primeiru – Ministru, Prezidente Republika no kargu publiku sira seluk, ita bo’ot laiha direitu atu lori Jornalista ba Tribunal, tanba ita bo’ot ne’e la’os sidadaun baibain, maibe nafatin nu’udar Primeiru – Ministru”, esplika Allan.

Nia hatutan, maske lei Timor – Leste no lei Komunikasaun Sosial Timor – Leste nian fo dalan ba figura publiku sira atu kriminaliza serbisu Jornalista sira nian, maibe bazeia ba sistema demokrasia no nu’udar nasaun demokratiku ida iha mundu, ema figura publiku sira laiha duni direitu hodi kriminaliza Jornalista.

Entretantu, kazu demfasaun kontra Primeiru – Ministru, Rui Maria de Araujo hahu ona prosesu julgamentu iha loron 7 Outubru 2016, maibe Tribunal desidi adia fali ba loron 2 Dezembru tinan ida ne’e, arguidu Lourenco Vicente Martins mak lamarka prezensa iha Tribunal nomos PM Rui mos seidauk hatan pergunta sira husi Tribunal nian.

Antes notisia ne’e tun ba publiku, iha Setembru 2019, Jornalista Timor Post tenta ona halo esforsu hodi intervista PM Rui kona – ba dokumentu ne’ebe nia asina, maibe lahetan resposta to’o ohin loron. No iha loron Tersa, 27 Outubru 2015, Timor Post tenta ba dala rua hodi konfirma nia iha Palasiu Governu, maibe husi do’ok de’it PM Rui komesa hi’it nia liman de’it hodi lakohi fo intervista no ikus liu iha loron 12 Novembru 2015, Timor Post tenta ba dala ikus hodi husu nia klarifikasaun, maibe mos lahetan resposta.

Ministériu Públiku akuza aguido nain 2 (Lourenco Vicente Martins no Raimundos Oki) ho krime Denuncia Caluniosa tuir artigu 285 Kodigu Penal no rezistu iha TDD ho númeru: NUC 0023/16.PGGCC.

Kronolojia husi kazu ne’e, tanba iha loron 10 Novembru 2015, Timor Post publika notisia ida katak “deskonfia eis asesor Ministeriu Finansas atual PM Rui Maria de Araújo rekomenda no asina dokumentu ida hodi fó projetu Data Center ba kompañia hosi Indonézia”. Depois iha loron 16 Novembru 2015, PM Rui Maria de Araujo ba hamrik iha podium Palacio do Governo hodi halo konferensia imprensa katak notisia ne’e laloos. Iha tempu ne’eba, diretor Timor Post, Lourenco Vicente Martins mos husu kedas deskulpa ba PM Rui. Depois tuir fali loron 17 Novembru 2015, Timor Post rekoñese falta iha notisia ne'e, hodi publika ‘direitu resposta’ PM Rui nian, no tau iha Headline Diáriu Timor Post edisaun 17 Novembru 2015. Ikus liu mak iha loron 18 Novembru 2015, Timor Post halo koresaun inklui mós husu deskulpa publikamente iha Timor Post. Maibé, atuál PM Rui Maria de Araújo nafatin la satisfas ho publikasaun, direitu resposta no koresaun ne'ebé Timor Post halo tiha ona. (way)

A version of this article appears in print on November 17, 2016, on page 1 of the Timor Post edition with the headline: Kriminaliza Jornalista, Sobu Demokrasia. 

  

  

Empreza Hyundai Retira Ona Husi TL

DILI – Kompanhia Hyundai Engineering and Construction retira ona husi Timor – Leste ho rajaun lakohi lakon tempu ba prosesu ne’ebe oras ne’e sei iha hela Tribunal Camara das Conta nia liman kona – ba projetu tasi mane.

Hafoin reuniaun Konsellu Ministrus desidi fo projetu tasi mane ho valor millaun U$ 719 ba Hyundai Engineering and Construction, Timor Post ba hasoru kedas jerente kompanhia ne’e iha Hotel The Ramelau iha loron Sesta, 06 Novembru 2015 hodi husu kona – ba rezultadu tender ne’ebe foin fo sai no sira kontente tebes ho rezultadu ne’e, maibe ikus mai mosu problema hodi to’o oras ne’e sei iha hela Tribunal nia liman.

Husi Novembru 2015 to’o ohin loron entre governu ho Tribunal Camara das Contas sempre halo komunikasaun atu oinsa bele fo ona vistu previa ba empresa Hyundai Engineering and Construction atu bele halo ona projetu tasi mane, maibe seidauk bele akontese, tanba limitasaun juiz sira iha Tribunal ne’e rasik insufisiente. Kona – ba kestaun ne’e, Ministeriu Justisa mos komunika ona ho Brazil atu rekruta tan juiz balun, maibe to’o agora mos seidauk iha rezultadu final.  

Tuir informasaun balun ne’ebe Timor Post asesu katak empresa Hyundai Engineering and Construction sai ona husi Timor – Leste hodi lakohi atu jere projetu tasi mane nian, tanba durante fulan hirak nia laran lakon tempu saugati hodi hein desijaun husi Tribunal Camaras das Constas kona – ba projetu ne’e, maibe to’o ohin loron seidauk iha.

“Kompanhia Hyundai sira hela iha ne’e iha tinan kotuk 2015, maibe sira check out tiha ona iha sesta, 19 Fevereiru 2016. Ami mos lahatene agora sira ba hela fali iha ne’ebe, maibe sira check out ona iha Sesta semana kotuk,” hatete resepsionista Hotel The Ramelau ba Timor Post iha Hotel The Ramelau, Aimutin – Dili, Segunda (22/02).

Nain ba Hotel The Ramelau mak Koreanu ida ne’ebe halo sosiu ho emprezariu Timoroan no empreza Hyundai Engineering and Construction mos mai husi Korea Sul.

Kona – ba kestaun ne’e, diretur ejekutivu Luta Hamutuk Mericio Akara hatete, kompanhia sira lakohi duni atu gasta sira nia tempu, maibe sira interese liu buka lukru. Entaun, bainhira governu halo fali problema ho sira nia burokrasia interna kompanhia nian.

“Ida ne’e merugikan sira. Iha parte ida sira sente katak kuandu lahetan benefisiu ruma, entaun sira sei ba fatin seluk. Ida ne’e normal ba kompanhia sira. Agora importante liuba ita mak, governu mak sai projetu nain tenke preparadu hodi ema mai atu investe karik labele hasoru problema,” hatete Akara ba Timor Post iha Farol – Dili, Segunda (22/02).

“Tuir loloos governu mak tenke fihir kompanhia ida ne’ebe di’ak hodi labele hamosu problema tekniku hanesan ne’e. Ha’u kuandu Hyundai sai ona husi Timor, ne’e fo impaktu duni ba governu nia planu,” hatete Akara.

Mericio Akara sente ladun satisfas ho prosesu tenderizasaun ba projetu Supply Base, tanba tenderizasaun ne’e uluk nakloke ba públiku maibé to’o nia rezultadu final desidi iha kuartu laran de’it, lahatene tanba saida.

Tuir dokumentu balun ne’ebé Timor Post iha katak bazeia ba rezolusaun governu nian ho n° 26/2011 ne’ebé públika ba Jornal da República iha loron 14 Setembru 2011 hodi nomeia kompañia Eastlog Holding PTE Ltd hodi hala’o serbisu kona-ba baze lojistika nian hanaran Front End Engineering Design (FEED) ho montante osan kuaje millaun U$ 347. Maibe, Tribunal Camara de Contas rekuza ona vistu préviu ba kontratuho dolár millaun 720, ba dezeñu no konstrusaun hosi Baze Apoiu iha Suai, Covalima.  Desijaun ne’e asina ona iha loron 23 fulan-Outubru no parte sira hetan ona konfirmasaun iha loron 26, nune'e agora sei iha loron 15 to'o tranzita ba julgadu hodi bele aprezenta rekursu hosi parte autór auto nian ka hosi Ministériu Públiku. Rekuza ba vistu préve akontese tanba "laiha konkordánsia ho norma fundamentál sira nebe hala'o iha Timor-Leste”.

Lei konsidera katak "konstitui fundamentu hosi rekuza vistu tanba laiha oportunidade orsamentál iha rúbrika apropriadu, nune'e mós deskonformidade hosi asaun sira, kontratu sira no instrumentu sira ne’ebe refere ho lei sira ne’ebe hala’o".

Lei orgániku hosi Kámara Kontas, ne’ebe aprova iha 2011, determina ona katak vistu préviu hanesan "importante ba despeza sira ka akizisaun patrimóniu ruma ne’ebe aas liu dolár rihun 500", folin ne’ebe aumenta tiha ona ba millaun lima iha fulan-Agostu 2013.

Tuir lei, kontratu sira ne’ebe hetan fiskalizasaun antes "bele prodús de'it nia efeitu ruma, iha kontratu ka iha finansa, hafoin haree tiha" hosi Kámara Kontas nian.

Tasi Mane hanesan projetu plurianuál ida nebe envolve konstrusaun ba baze apoiu nian, hosi refinaria iha Betanu, hosi unidade prosesamentu Gás Natural Liquefeito (GNL), hosi portu no aeroportu Suai nian, hosi gazodutu to'o kampu Greater Sunrise no auto-estrada Suai-Beasu.

Tuir reportazen Agensia Notisia Portuguesa, Lusa katak ”projetu sei envolve dezenvolvimentu ba zona kosteira ida hosi Suai to'o Beasu no sei garanti ezisténsia hosi infraestrutura sira nebe presiza hodi suporta indústria petrolíferu doméstiku ida nebe iha kresimentu", refere PED.

Kontratu, nebe fó hosi Komisaun Nasionál Aprovizionamentu, maka hanesan dahuluk hosi empreza súl-koreanu iha Timor-Leste.

Ho baze iha kontratu, empreza esplika ona, unidade rua hosi Hyundai Motor Group - Hyundai Engineering &. Construction Co no Hyundai Engineering Co - sei "harii pontaun ida no infraestrutura lojístiku sira hodi bele uza ba esforsu sira dezenvolvimentu petrolíferu iha Suai.

Konstrusaun ba pontaun ho kilómetru 3,3 no sira seluk nebe ki'ik liu reprezenta 60% hosi folin kontratu nian.Hanoin katak konstrusaun tenki hotu iha fulan-Setembru 2018.

Iha parte seluk, tuir reportajen Korea Joongang Daily katak autoriedade judisiariu Korea nian hasai ona desijaun hodi bandu kompanhia Hyundai atu labele manan tan projetu governu nian durante tinan 2 fulan 6 hafoin detekta kompanhia ne’e involve iha kazu krime kolusaun nian.   

 “The Public Procurement Service (PPS) yesterday banned Korea’s largest builder, Hyundai Engineering and Construction, and 20 other builders from receiving government contracts as punishment for collusion. The PPS, which purchases goods for public organizations and manages government-owned properties, said that starting Friday, 16 builders will be excluded from bidding for two years and five for six months,” haktuir reportage Korea Jogging Daily ne’ebe Timor Post hetan asesu Segunda (22/02). (oki)

Polisia Kaptura Autor Falsifika Karta Kondusaun

DILI – Estudante Universidade Nasional Timor – Lorosa’e (UNTL) konsidera aktu ne’ebe komete husi funsionariu Diresaun Nasional Transporte Terestre (DNTT) nu’udar krime kontra Estadu, tanba osan halo karta kondusaun la tama ba kofre Estadu, maibe tama fali ba sira nia bolsu de’it.

Funsionariu DNTT nain rua hetan ona kapturasaun husi Polisia Investigasaun Kriminal (PSIK) tanba deskonfia halo falsifika karta kondusaun ba motor no kareta sira durante tinan barak ona. Kronolojia akontesementu ne’e bainhira Polisia Tranzitu Nasional halo pasa revista ba kareta no motor iha edifisiu Kuartel Jeral PNTL nia oin no konsege detekta motorista balun sira nia karta kondusaun falsu hela.

Bainhira detekta, Polisia tranzitu husu ba motorista hodi hatene tuir karta kondusaun falsu ne’e mai husi ne’ebe. Motorista sira hatan ba polisia ne’e katak sira hetan husi funsionariu DNTT nain rua mak halo. Nune’e, Polisia futu lia ho motorista sira hakatak ba edifisiu DNTT no to’o ne’eba, motorista telf ba funsionariu nain rua ne’e katak iha ema ida hakarak halo karta kondusaun agora. Funsionariu nain rua ne’e sai mai husi sira nia serbisu fatin hodi tama ba taxi laran mak Polisia mos ka’er kedas.

Hafoin ka’er, Polisia lori kedas funsionariu rua ne’e ba tuir prosesu interogatoriu no detein iha sela detensaun durante horas 72 nian laran hodi hein mandate husi Ministeriu Publiku atu bele avansa ba prosesu investigasaun klean nian.

Funsionariu nain rua ne’e durante ne’e fasilita karta kondusaun falsu ho folin oi – oin. Ema ne’ebe mak hakarak trata ho natureza urjente tenke selu U$ 150 no tuir tempu normal selu U$ 50.

Kona – ba kestaun, estudante UNTL fakuldade siensia sosiais, departementu Administrasaun Publiku, Rolando Martins husu ba autoriedade seguransa sira labele husi funsionariu rua ne’e. Tenke lori ba prosesa iha Tribunal hodi responsabiliza sira nia hahalok iha lei nia oin, tanba konsidera aktu ne’ebe sira nain rua halo nu’udar krime ida kontra Estadu.

“Durante ne’e ita nia reseitas domestikas labele aumenta, tanba ema halo hanesan ne’e. Funsionariu nain rua ne’e komete krime kontra Estadu, tanba tuir loloos reseitas husi trata karta kondusaun ne’e tenke tama ba kofre Estadu hodi finansia atividade Estadu nian, maibe sira halo fali ba sira nia a’an rasik, ne’e labele tolera,” hatete Rolando Martins via telemovel ba Timor Post, Tersa (02/02).  

Estudante ne’e hatutan, la’os sulan de’it funsionariu rua ne’e, maibe tenke mos aselera prosesu investigasaun ba xapa matrikula plastiku sira ne’ebe durante tinan barak ona sirkula iha rai laran. Lahatene loos bainhira mak bele uja xapa matrikula orijinal nian. Sidadaun barak li – liu ba motorista sira ne’e durante tinan barak lamenta tebes kona – ba prosesu tratamento kareta – motor Estadu no privadu nian.

“Ida ne’e hatudu katak serbisu administrasaun iha DNTT ne’eba seidauk la’o loos. DNTT ne’e instituisaun publiku ida. Kada tinan hetan osan husi Estadu, maibe tanba saida mak problema ki’ik sira hanesan ne’e seidauk bele rezolve? Ida ne’e serbisu laloos ona. Husu ba Primeiru – Ministru, Rui Maria de Araujo tenke haforsa liutan nia vizita supreza (inspesaun) hodi bele iha mudansa,” hatete Rolando antes ne’e. 

Rolando hatutan, hafoin PM Rui simu posse no halo vizita surpreza ba instituisaun publiku sira, ema hotu gava no basa liman, maibe hafoin vizita surpreza ne’e liu tiha, serbisu administrasaun publiku sira kontinua la’o hakdasak.

“Uluk nia ba halo inspesaun iha DNTT ne’eba, ema hotu espera katak prosesu tratamentu ba karta kondusaun no xapa matrikula sei la’o lalais ona. Iha ne’ebe? Nia rezultadu ladun iha to’o agora. Evidensia mak ita sei hare kareta – motor Estadu no privadu sei kontinua uja nafatin xapa matrikula plastiku no atu halo karta kondusaun de’it mos persija lori tempu naruk,” kestiona Rolando.

Antes ne’e, diretur ejekutivu Forum Organizasaun Naun-Govermental Timor-Leste (FONGTIL), Arsenio Pereira da Silva kestiona maka’as prosesu produsaun karta kondusaun no xapa matrikula ba kareta-motor ne’ebé produz husi Diresaun Nasionál Transporte Terestre (DNTT) demora demais, tanba evidensia hatudu kareta-motor barak mak uja xapa matrikula plastiku to’o sai dodok tiha de’it.

Arsenio Pereira da Silva konsidera prosesu ne’ebé demora karta kondusaun no xapa matrikula kareta-motor bele to’o tinan rua (2) resin, tanba problema jestaun iha Diresaun Nasionál Transporte Terestre (DNTT) rasik nomos nu’udar dalan ida atu hametin liutan burokrasia.

“Ita hare iha DNTT ne’eba ne’e loket mós barak tebes. Ita atu ba hanaruk ita nia karta kondusaun de’it mós han tempu lobuk ida. Xapa matrikula sira mós fó de’it surat tahan ne’ebé ikus mai sai dodok tiha de’it iha kareta no motor sira. Ida ne’e problema bo’ot. Governu tenke tau atensaun seriu ba problema ne’e,” hatete diretur Arsenio.

“Se ita mak hakarak serbisu ho laran di’ak karik dokumentu sira ne’e la to’o tinan no produsaun xapa matrikula inklui karta kondsaun mós la kleur ida, maibé realidade mak hatudu nafatin. Kareta-motor barak mak ohin loron sei kontinua xapa matrikula plastiku ne’ebé ikus mai sai dodok tiha,” nia hatete.

Entretantu, Primeiru-Ministru, Rui Maria de Araújo hala’o ona inspesaun surpreza ba iha DNTT iha loron Kuarta, 11 Marsu foin lalais hodi konsege identifika problema lubuk ida mak akontese iha DNTT ne’e rasik. Problema ne’ebé identifikadu mak PM Rui hakfodak tebes ho folin makina 4 ne’ebé uja atu produs xapa matrikula kareta-motor mesak folin karun tebes. Kada makina ida ho nia folin rihun US $67, maibé rua (2) de’it mak funsiona no rua seluk a’at to’o ohin loron. Nune’e, PM Rui orienta kedas Inspesaun Jeral Estadu (IJE) hodi loke prosesu auditoria investigativu ba kestaun ne’e rasik no to’o ohin loron sei iha hela prosesu investigasaun.

“Señor Inspetór ita bo’ot (Francisco Carvalho) investiga ida ne’e agora kedas, tanba osan rihun U$ 67 para sosa makin 4 ne’e, agora rua uza, rua seluk la uza. Tenke halo investigasaun. Ha’u hakarak hatene investigasaun ba makina ne’e nia kompras halo nusa? Tanba saida hola makina hanesan ne’e, inves de hola ida automátiku ka hola ida di’ak nian ne’e,” Primeiru Ministru Rui Maria de Araújo  identifika kestaun ne’e bainhira hala’o inspesaun urente ba Diresaun Inspesaun Veikulos , Comoro, Kuarta (11/03).

Funsionáriu sira iha Diresaun Divizaun DNTT nian iha Komoro fó de’it razaun ba Xefe Governu katak fatin mak la sufisiente atu uza hotu makina haat ne’e. Xefe governu orienta ho nervozu ba IJE atu aselera prosesu investigasaun ne’e, hodi produs relatóriu ba Gabinete Primeiru Ministru (GPM).

Ministru Obras Públiku Transporte Komunikasaun (MOPTK), Gastão Sousa fó resposta katak osan ba sosa makina 4 ne’e nia mak aprova duni, maibé ladun halo jestaun didi’ak hosi parte aprovizionamentu DNTT. Xefe Governu mós preokupadu ho makina produs xama matrikula ne’e, tanba makina produs xapa ne’e iha modelu oi-oin.

“Laiha makina ida maka halo kompletu buat (xapa matrikula) ne’e, uluk halo halo iha Austrália la’os hanesan ne’e, nusa mak la kontratu kompañia maka produs de’it,”tenik Xefe Governu.

Kada loron funsionáriu ne’ebé produs xapa matrikula ne’e bele produs to’o 100.

“Sé karik loron ida ita bo’ot sira produs 100 ne’e barak, tanba saida mak xapa agora ne’e sei la’o hela ho surat tahan. Mai ha’u la masuk akal sei loron ida produs 100 hosi makina rua ne’e siginifika sumana ida bele produs xapa matrikula ne’e 1000, nusa mak sei uza nafatin surat tahan,”Komenta Xefe Governu.

Tuir loloos PM Rui dehan, rejistu xapa matrikula ne’e la presiza to’o fulan 6 ka tinan ida, tanba makina rua kada loron produs 200 xapa matrikula.

Entretantu Diretora Interina DNTT, Maria Antonia Victoria rekoñese fraku iha rejistu xapa matriula ne’e, maibé nia razaun katak, makina rua ne’e mós produs xapa matrikula ne’e ladu’un iha kualidade.

 “Makina produs xapa matrikula ne’e nia kualidade seidauk di’ak, entaun ita tenta oinsa para hadia nia kuantidade hanesan sei uza pinta manual, maski iha makina,”Dehan Diretora Interina ne’e. (oki)

A version of this article appears in print on February 2nd, 2016,  Timor Post edition with the headline: Polisia Kaptura Autor Falsifika Karta Kondusaun

Estudante UNTL: Ne'e Krime Kontra Estadu. 

Journalist Allan Nairn Threatened For Exposing Indonesian Pres. Candidat...